WELKOM

Geachte Bezoeker,

Adoptie wordt vaak gepresenteerd als een succesvolle en levensreddende interventie voor kinderen. Maar wat vaak als een humanitaire daad wordt gezien, heeft vaak directe raakvlakken met religieuze, maatschappelijke en sociaal economische omstandigheden en ontwikkelingen in landen van herkomst en 'ontvangende' landen. Ze zijn contextueel verbonden en hebben een mondiale correlatie met elkaar. Zo bestaan duidelijke verbanden tussen welvaartsvraagstukken in de Westerse wereld en (kunstmatig) in stand gehouden (sociale) armoede waardoor ongelijkheid in niet Westerse landen er onder andere ertoe hebben geleid dat (interlandeljke) adoptie in grote aantallen heeft kunnen plaats vinden.

Te vaak, wordt er gefocust op de positieve fysieke en psycho-sociale ontwikkelingen van adoptiekinderen. Bijvoorbeeld ten opzichte van zogeheten 'achterblijvers'. Maar de consequenties van deze diaspora op de langere termijn, met name voor volwassen geadopteerden en de generaties daarna, worden meestal niet vermeld. In het ergste geval zelfs ontkend en gebagataliseerd. Niet in de laatste plaats door geadopteerden zelf. Ook wordt vaak vergeten, dat kinderen letterlijk en figuurlijk komen te overlijden gedurende het eigenlijke adoptieproces; in 'adoption transfer/waitingrooms' van luchthavens en 'transfer stations' en in vliegtuigen op weg naar het adoptieland. Daarnaast toont een Zweeds onderzoek aan; dat een relatief grote groep geadopteerden op volwassen leeftijd een problematische periode meemaken en zelfs vaker komt te overlijden. Met name door zelfdoding.

Adoptie is geen 'life style' product maar in principe een dramatische menselijke gebeurtenis waar serieus en met innerlijke bewustwording naar gekeken en gehandeld dient te worden. In de eerste plaats door hen die in directe zin verantwoordelijk zijn voor de adopties; adoptieouders, overheden, betrokken instanties en bemiddelaars. - Yi Jun van Rijn in 'Adoptie, de internationale ontkenning' 1999
Adoptie

Sinds het bestaan van (juridische) adoptie staat het adopteren van niet verwante kinderen ter discussie. Nederland kent sinds 1956 een adoptiewetgeving en pas sinds begin jaren zeventig de aanvulling voor de internationale adopties, ook wel interlandelijke adoptie genoemd. Desondanks wordt adoptie gekenschets als iets van alle tijden. Religieuze en idealistische motieven (Jan de Hartog, Pearl Buck en Holt) hebben zogenaamde adoptiemythes in de wereld geholpen die vaak feitelijk geen adopties waren. Zoals het bijbelse verhaal van Mozes. En wat te denken over de vroege tekenen van 'kinderhandel en 'childtrafficking' in Hector Malot zijn bekendste verhaal 'Remi' uit; 'Alleen op de wereld'. Tevens een voorbeeld van een vroegtijdig 'Spoorloos' verhaal dat menigeen wereldwijd geboeid heeft.
Wat in beginsel bedoeld was als een toepassing van een noodmaatregel en een humanitaire interventie, is adoptie veelal verworden tot een verworven recht en een faciliteit voor maatschappelijke ontwikkelingen door een steeds groter groeiende groep van ongewenste (homoseksuele) kinderloze echtparen in de westerse wereld. Daarnaast, maar niet minder van belang, spelen ook persoonlijk gewin, demografische onderwerpen en de maakbaarheid van de samenleving zoals; uitbuiting van kinderen, de versnelde vergrijzing en de consumptiemaatschappij, vaak ongezien, een grote rol in het politieke en maatschappelijke adoptiedebat.

Sinds de laatste jaren is het onderwerp adoptie in het algemeen, en interlandelijke adoptie in het bijzonder, onder zware druk komen te staan. Met name door diverse ontwikkelingen in binnen - en buitenland. Steeds vaker wordt adoptie in verband gebracht met geforceerde afstandsverklaringen - door druk op veelal jonge moeders - kinderhandel, seksueel misbruik, sociaal-psychologische mishandeling en kinderpornografie. Dit heeft er onder ander toe geleid, dat er een heftige (inter)nationaal debat is los gebarsten over de legitimiteit van adoptie. Desondanks is de drijfveer van het vormen van een eigen gezinsleven, onder het mom van het redden van kinderen, een weerbarstig fenomeen gebleken.

Gevolgen

Vaak worden de - met name intrinsieke en dus niet geziene - (lange termijn) gevolgen voor geadopteerden, gemakshalve, vaak vergeten. De eerste generatie geadopteerden die er nu achter komen dat; hun adoptiepapieren zijn vervalst, hun adoptieprocedure incorrect is verlopen - onder andere met medeweten van adoptie en-privébemiddelaars (advocaten en tussenpersonen) en via moeizaam te controleren kanalen van zogeheten zelfdoeners, waardoor tot op de dag van vandaag kinderen worden geadopteerd (en verhandeld) - ervaren steeds vaker de letterlijke en figuurlijk ontkenning van verantwoordelijkheid door alle betrokken partijen tot aan de eigen adoptiefamilie toe.

De geadopteerden die afgelopen jaren dit alles op persoonlijke titel aanhangig hebben proberen te maken, creeërden hierdoor een onhoudbare positie voor henzelf door de tegendruk van een machtig, religieus, politieke en -maatschappelijk blok die gevoed wordt door een ander belang en een bijna niet uit te roeien redderssyndroom en/of de adoptiemythe dat; alle ter adoptie 'aangeboden' kinderen, toekomstloze wezens zouden zijn. Vele van deze geadopteerden die op onderzoek zijn uitgegaan, hebben moeten constateren dat ze uiteindelijk aan hun lot zijn overgelaten en wederom 'het kind van de rekening' werden. De UAI wil onder andere voorkomen, dat deze geadopteerden in het niemandsland van adoptie terecht komen.

Het is mede door de toename van officieuze 'international adoption watchers' - bij gebrek aan een onafhankelijk internationaal toezichthoudend orgaan met een wetgevende en controlerende macht (met sanctionerende bevoegdheid onder het internationaal strafrecht) - en de invloed van, onder andere, een steeds groter groeiende groep van internationale samenwerkende volwassen geadopteerden te danken, dat het zogeheten adoptieveld heftig in beroering is gebracht. Voor en tegenstanders raakten met elkaar in een verhitte emotionele en complexe discussie. Verwensingen en bedreigingen - ook aan het adres van de UAI - bleven niet achterwege. Kinderhandel en de link met ook hedendaagse adopties worden steeds duidelijker en pijnlijker. Waardoor op alle niveaus van de samenleving de informatie die tot nieuwe feiten kunnen leiden, behoedzaam worden herschreven, vervalst, verdonkeremaand of zelfs vernietigd.

UAI

De UAI is niet tegen adoptie maar stelt het gemak waarmee wereldwijd adoptiewetgevingen eenzijdig worden vormgegeven, geaccepteerd en geïmplementeerd - waardoor rechten van hele bevolkingsgroepen, met name (jonge) ouders in het land van herkomst, met voeten worden getreden - ter discussie. De UAI verbaast zich al jaren over het feit, dat er altijd meer aandacht, ruimte en geld voorhanden is voor de rechten van (aspirant)adoptieouders dan voor ouders, kinderen en geadopteerden. De UAI maakt zich onder andere hard voor een betere balans en focus op het gebied van mensenrechten aangaande deze groep mensen.

Met het oog op een nieuwe generatie kinderen die adoptiegereed (adoptable) worden gemaakt (freed for) of worden gelocaliseerd (and located) voor (interlandelijke) adoptie wil de UAI zich met name inzetten. Om voor deze groep een grotere kans te creeëren om bij hun families en/of locale omgeving te kunnen blijven wonen, is het noodzakelijk, om meer aandacht te vragen voor 'local alternative care' voor families in de zogeheten 'zendende' landen. Deze families moeten worden voorzien van tenminste; minimale voorzieningen en ondersteuning in sociaal -economische - maar ook in juridische zin. Met de hoop dat; geforceerde adopties, tragische opsplitsing van familieleden en culturele en raciale dissociatie op den duur kan worden voorkomen.

Voor de andere kinderen waarvoor adoptie inderdaad een laatste optie is, moeten alle betrokkenen ervan kunnen uitgaan, niet in de laatste plaats de geadopteerden zelf, dat de adoptieprocedure correct verloopt en de inhoudelijke procedure gericht is op het belang van de geadopteerde en niet van wensouders en instanties. Institutioneel belang zou in deze zin ondergeschikt moeten zijn ten opzichte van het belang van deze adoptiekinderen.

Geadopteerden mede verantwoordelijk

De UAI voelt de noodzaak om een telkens weer de dialoog over adoptie aan te gaan. Mede om de positie en belangen van geadopteerden in het maatschappelijke debat een gezicht en een stem te geven. De UAI vindt dat er nu een moment is aangebroken, dat volwassen geadopteerden zich in het 'inter-nationale' debat mengen en daarbij de moeilijke onderwerpen waarmee adoptie vaak gepaard gaan, niet mogen ontwijken. Het is tijd, dat er niet over geadopteerden gesproken wordt maar met. Niet langer over 'het beter af zijn' maar over de gevolgen. Niet langer als geredde en/of beklagenswaardige kinderen maar als volwaardige en moedige mensen die elke dag bewijzen dat ze het leven aangaan in een wereld waarin ze veelal anoniem door het leven gaan.

Contact

Een ieder die algemeen geïnteresseerd is in adoptie en/of met mensen van de UAI een gesprek aan wil gaan en/of wil langskomen op één van de activiteiten van de UAI om zich nader te orienteren over de vele facetten van adoptie, is van harte welkom. Mail hiervoor met Joan Hansink op uai.jhansink@gmail.com !

Voor geadopteerden die de behoefte hebben, of ervaren dat ze op zoek zijn naar een plaats en een omgeving, om met andere geadopteerden en belanghebbenden van gedachten te wisselen over (hun) adoptie, of actief willen zijn op humanitair beleidsgebied aangaande adoptie, adoptiezorg of diverse projecten willen managen, zijn van harte welkom zich aan te sluiten bij de UAI.

Met vriendelijke groet,

Joan Hansink
Voorzitter UAI NL